Panettone: de Milanese kerstcake vol legendes (en hoe je ’m zelf maakt!)
Dat de panettone oorspronkelijk uit Milaan komt, staat vast — daar zijn heel wat historische documenten voor. Maar minstens zo leuk zijn de legendes die zich in de Italiaanse keuken hebben genesteld.
Een van de bekendste verhalen speelt zich af aan het hof van Ludovico il Moro, hertog van Milaan. Zijn chef-kok kreeg de opdracht een onvergetelijke kerstlunch te bereiden en maakte een prachtige cake… die hij vervolgens compleet vergeet uit de oven te halen. De cake verbrandde, de paniek steeg en de kerstlunch dreigde in een drama te eindigen.
Gelukkig was daar Toni, de jonge keukenhulp. Met een flinke dosis lef stelde hij voor om snel een nieuwe cake te maken van alles wat nog in de voorraadkast lag: bloem, boter, eieren, rozijnen en wat gekonfijte citrus.
Het resultaat? Een luchtige, geurige cake die de hertog zó lekker vond dat hij vroeg naar de naam van dit wonderbaksel.
Toni antwoordde bescheiden: “È il pan del Toni”.
En zo werd panettone geboren.
Benieuwd naar meer Italiaanse tradities en de mooiste plekken voor je volgende vakantie? Lees hier onze Cinque Terre tips
Van luxe cadeau tot traditie op tafel
In Italië is panettone niet zomaar een cake — het is een kerstritueel. Een symbool van samen eten, warmte en familie.
Je vindt hem in december werkelijk overal:
bij traditionele bakkers,
in delicatessezaken,
in luxe verpakkingen in gouden of rode dozen (meestal mét strik),
én gewoon in de supermarkt.
De mooiste geschenkdozen zijn bijna kleine kunstwerken. Veel Italianen nemen panettone mee als cadeau wanneer ze ergens worden uitgenodigd in de feestmaand.
Leuk weetje:
In de gevangenis van Genua bakken gevangenen elk jaar hun eigen panettones. Ze worden verpakt in transparante folie met rode accenten — simpel, maar met liefde gemaakt. Deze panettones worden vaak verkocht voor goede doelen en lokale sociale projecten.
Panettone recept. Panetonne zelf te maken
Jouw recept is al heerlijk en toegankelijk. Hieronder voeg ik enkele extra tips toe die veel hobbybakkers helpen om hun panettone nóg luchtiger te krijgen.
3 gouden tips voordat je begint
✨ Kamertemperatuur is alles
Zorg dat de boter echt zacht is en dat de eieren niet koud zijn.
✨ Geduld = luchtigheid
Panettone heeft lange rijstijden nodig. Sla die niet over — het maakt een wereld van verschil.
✨ Gebruik een hoge bakvorm of panettone-vorm
Dit helpt bij het herkenbare bolle, hoge model.
Deze ingrediënten heb je nodig
- 150 ml halfvolle melk
- 500 g tarwebloem
- 14 g gedroogde gist (zakje à 7g)
- 50 g fijne kristalsuiker
- 6 middelgrote eieren
- 1 citroen (schoongeboend)
- 1 medium handsinaasappel (schoongeboend)
- 250 g gezouten boter (op kamertemperatuur)
- 100 g sukade
- 200 g studentenhaver
Zo bereid je de panettone
Stap 1
Verwarm de melk in een steelpan, maar laat het niet koken. Vervolgens doe je de lauwwarme melk, de bloem, de gist, de suiker, de 5 eieren (per panettone) en het zout in de kom van de staande mixer met deeghaken en meng de ingrediënten 2 minuten op de laagste stand. Verhoog na 2 minuten de snelheid tot middelhoog en meng nogmaals 7 minuten tot een samenhangend deeg. Schraap tussentijds de randen van de kom schoon, zodat alle deeg goed gemengd wordt.
Stap 2
Rasp ondertussen de schil van de citroen en de schil van de sinaasappel. Voeg het citrusrasp met de boter toe aan het deeg en meng dit nogmaals 7 minuten op middelhoge snelheid. Schraap tussentijds de randen van de kom schoon. Voeg de sukade en studentenhaver toe en meng 1 minuut door het deeg. Schep het beslag in een ruime kom en dek het af met vershoudfolie. Laat het mengsel 12 uur lang in de koelkast rusten.
Stap 3
Vet de springvorm en de randen royaal in met boter, om het plakken van de panettone in blik te voorkomen. Neem het deeg uit de kom en kneed het nog even kort. Vorm het nog plakkerige deeg tot een bal en doe dit in de springvorm. Dek het deeg losjes af met vershoudfolie en laat het op een warme, tochtvrije plek 3 uur rijzen tot het boven de rand uitkomt.
En dan in de oven
Stap 4
Verwarm de oven voor op 180 °C. Klop het resterende ei los en bestrijk het deeg hiermee. Hierdoor krijg je een glanzende laag wanneer hij uit de oven komt. Bak de panettone in ca. 20 minuten gaar, onder het midden van de oven. Verlaag de oventemperatuur naar 150 °C en bak het nog ca. 45 min na. Steek er na 40 min een satéprikker in de taart, komt deze er schoon uit, dan is de panettone gaar.
Stap 5
Neem de panettone uit de springvorm en laat 30 minuten afkoelen op een rooster. Serveer lauwwarm of op kamertemperatuur.
Met de panettone in de hand lekker toeleven naar je volgende vakantie. Lees hier waar je deze zomer om het strand kunt liggen.
Extra variaties om mee te experimenteren
Wil je naast de klassieke versie eens iets anders? Probeer dan:
🍫 Chocolade-panettone
Vervang een deel van de rozijnen door pure chocoladedruppels.
🍊 Panettone met sinaasappel & amandel
Voeg amandelstukjes en extra sinaasappelrasp toe.
🍐 Panettone met gekonfijte peer & vanille
Heerlijk aromatisch en net even anders.
🌰 Panettone alle castagne
Een herfstachtige versie met kastanjepuree.
Er zijn verschillende recepten van de panettone op de markt, dus je hebt keuze zat. Je kunt ze natuurlijk ook met verschillende smaakjes maken zoals hierboven genoemd. Wil je wat meer variatie? Kijk dan eens naar de volgende 34 recepten van panettone, van vegan tot glutenvrij, van limoncello tot pistache. Je kunt dus eindeloos experimenteren!”
Hier lees je alles over Italiaanse tafelmanieren—handig voor de feestdagen!
Hoe eet je panettone? Italiaanse tips
Panettone wordt in Italië niet alleen als dessert gegeten. Je kunt er alle kanten mee op:
🍾 Bij een glas prosecco of moscato d’Asti – de ultieme feestcombinatie.
☕ Bij het ontbijt – simpelweg met cappuccino erbij.
🍨 Met een bolletje vanille- of pistache-ijs – populair in luxe restaurants.
🍞 Geroosterd met mascarpone – een echte aanrader!
🍰 Panettone French toast – perfect als je restjes hebt.
“Panettone hoort bij de Italiaanse feestdagen, maar stiekem smaakt hij het hele jaar door. En zeg nou zelf… wat is er leuker dan tijdens het bakken alvast weg te dromen bij je volgende vakantie in Italië? Zin om inspiratie op te doen? Kijk hier waar je komende zomer op het strand kunt liggen.”
Buon appetito!
Benieuwd naar verborgen plekken buiten de Cinque Terre? Bekijk ons gratis e-book 9 alternatieven voor de Cinque Terre
